|
|
 |
|
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
|
[Home] [Email] |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
VUUR ONDER DE WERELD verslag van het kunstproject van
Antoon Versteegde
als inzending van galerie Ann's Art
voor de beeldenroute van de
4e galeriemanifestatie Noord Nederland
in de Martinihal te Groningen
31 oktober t/m 3 november 1996
EUREKA! DE LUCHTSCHEPEN
De koning van Syracuse verdacht de goudsmid die voor hem een kroon gemaakt had ervan dat hij een deel van het goud voor zichzelf had gehouden en de rest had vermengd met een ander metaal om toch hetzelfde gewicht te kunnen behouden.
De koning vroeg aan Archimedes of hij het bedrog kon ontdekken zonder de kroon te beschadigen. Terwijl Archimedes hierover nadacht, nam hij een bad en werd geïnspireerd door de gewichtsver-mindering van zijn ondergedompelde lichaam en de relatieve hoogte van het badwater. Laaiend enthousiast rende hij naakt- de straat op terwijl hij riep: 'Eureka, eureka! Ik heb het gevonden!'
Met zijn boek 'Over drijvende lichamen' heeft de Griekse wiskundige Archimedes (287-212 v.C.) vervolgens de basis gelegd voor een der belangrijkste natuurwetenschappelijke wetten.
Deze Wet van Archimedes luidt: 'Een in een vloeistof drijvend lichaam verliest aan gewicht net zoveel als het gewicht van de verplaatste vloeistof en ondervindt daardoor een opwaartse kracht.'Archimedes is hierdoor in wezen een van de grondleggers van de 'lichter-dan-lucht' vaartuigen. Maar door een paar zeppelin-catastrofes in het begin van deze eeuw is de luchtscheepvaart ten onrechte in een verkeerd daglicht komen te staan. Niet alleen slechte, maar ook goede ideeën voor luchtschepen werden afgeschaft. Ook de bevindingen van Archimedes werden met het badwater weggegooid.
Archimedes zelf was nauwelijks geïnteresseerd in de praktische toepassing van zijn ideeën; hij werkte vooral voor het theoretische en het speculatieve en hechtte geen waarde aan wat baat of voordeel bracht. Hij besefte als geen ander: 'zonder illusies vaart niemand wel.' Om Archimedes te eren werd dit Zeppelin-project aan hem opgedragen.
ZEPPELIN-TIJDPERK HERLEEFT
De vertrouwde werkelijkheid, het monopolie van de grote luchtvaartmaatschappijen wordt doorbroken wanneer bewoners van kansarme of bedreigde gebieden met vereende kracht in staat blijken hun eigen luchtship te bouwen en als vluchtelingen of vrije mensen de wereld over te trekken.
Het vuur dat in het voorbije millennium ontbrande in geestdriftige, hebzuchtige Europeanen om de gehele wereld te verkennen en leeg te roven, ontbrandt nu in derde wereld landen als magische inspiratiebron om te vertrekken naar betere oorden, drijvend op de wind, richting betere tijden.
De beklemmende dreiging van een massale volksverhuizing aan de vooravond van een nieuw millennium zal onze vertrouwde wereld veranderen. Het handelsverbond van de Hanzesteden stort ineen en de griezelsfeer voor het onbekende maakt nu ook grote mensen bang.
'Overal gebeuren vreemde dingen' schreef Hendrik de Vries geïnspireerd, er is geen ontkomen aan. Je hoor vreemde geluiden. Geen muur of IJzeren Gordijn houdt het tegen, daar kijken zelfs de Papoea's en pygmeeën overheen om zwijgend toe te zien hoe wij als rovers van de aarde met zware zakken en met boter op het hoofd rondlopen. De Schone Schijn van onze wereld staat op instorten en buiten op straat is het rumoerig en onveilig.
Hendrik de Vries eindigt: 'Wie brand wil stichten hoedt maar te graven: onder de wereld smeult altijd vuur', zonder een ontknoping te vermelden. Zijn nachtmerrie eindigde als een natte droom, op het hoogtepunt van de gebeurtenissen. Met mijn project voor de galeriemanifestatie heb ik geprobeerd dat vuur nieuw leven in te blazen.
VUUR ONDER DE WERELD
Het thema 'Vuur onder de wereld' heb ik trachten te visualiseren door tijdens de galeriemanifestatie een gigantisch beeld van een Zeppelin op te roepen middels een 15 meter hoge bamboe constructie als model voor 's werelds eerste zeppelin van bamboe en postelastiek. Daarbij bleek dat dit immense beeld met succes een beroep deed op het voorstellingsvermogen van het publiek en dat de zeppelin als reus onder de luchtvaartuigen ook in Groningen nog steeds tot de verbeelding spreekt.
Verschillende bejaarde tentoonstellingbezoekers kwamen met verhalen over de Graf Zeppelin die zij indertijd zelf boven de stad hebben zien vliegen. Eén bezoeker vertelde vol trots dat hij thuis nog een originele enveloppe bezat die indertijd vanuit de Graf Zeppelin naar beneden was gegooid. Een oude dame kon zich nu nog precies herinneren waar zij als klein meisje stond toen de Graf Zeppelin over Groningen vloog. Ze beschreef de indrukwekkende gebeurtenis vanuit een fotografisch geheugen met heldere details over de plek, de gebouwen en de hekken daaromheen. Ze besefte nu ineens dat ze al die tijd midden op straat had gestaan, wat toen nog mogelijk was omdat er nauwelijks verkeer reed...
In de voorbereidingen heb ik steeds geprobeerd om samen te werken met studenten uit Groningen. De contacten liepen via Theo Juriëns die ik regelmatig aan de telefoon sprak, waarna we elkaar medio september ontmoetten. We hadden onder meer het idee opgevat om interviews met ooggetuigen van de tocht van de Graf Zeppelin boven Groningen vast te leggen op video en we hadden het plan om de reis van de Graf Zeppelin om de wereld op eigentijdse wijze na te trekken via Internet. Die plannen bleken binnen het beschikbare budget niet te realiseren en bovendien bleef de inschakeling van studenten zonder succes omdat er voor hen geen studiepunten vielen te behalen. Daarenboven was sponsoring van de benodigde computer- en videoapparatuur met de benodigde telefoonlijnen niet haalbaar, evenals het ludieke plan om echte vuurspuwers in te schakelen bij de opening.
BAMBOESTIEK
Uiteindelijk kon ik als beeldend kunstenaar alleen maar terugvallen op mijn materialen bamboe en postelastiek. Een gedeelte van de bamboe constructie (12 meter diameter) werd op ware grootte gebouwd om aan te tonen dat de met waterstofgas gevulde luchtschepen uit de twintiger en dertiger jaren niet alleen werkelijk fantastische bouwwerken waren, maar ook dat er na 60 jaar weer toekomst is voor dit magistrale transportmiddel. Onderaan het ringsegment dat aan het plafond hing heb ik een gondel gemaakt met 12 zitplaatsen waarin ik het publiek uitnodigde om nader kennis te nemen van mijn plannen. Aan weerszijden van de gondel was een cockpit gesitueerd met een boordcomputer (flight-simulator) en een Tv-monitor waarop een door mij vervaardigde videomontage te zien was met oude filmfragmenten van luchtschepen, de brand van de Hindenburg (met commentaarstem uit die tijd) en eigentijdse beelden van een geweldige vuurzee.
De naam 'Gallery Art Show' werd indertijd gekozen met een schuin oog gericht op de Gasunie, in de hoop dat hierdoor sponsormogelijkheden werden geschapen. Een spectaculaire show is de brave kunstpresentatie echter nooit geworden en de naam werd deze keer gewijzigd in Galetriemanifestatie Noord Nederland. Met de interactieve presentatie van mijn zeppelin-project en kon ik het Groningse publiek een stukje totaaltheater te bieden dat tot ieders verbeelding sprak.
|
[Home] |
www.versteegde.nl |
|
|
[Email] |
