Border Crossing, Zundert 1987 Cérémonie des Couleurs, France 1989 75 Flags 75 Years, Doetinchem 1994 Iconoclastic Fury in Convent Garden, 1994	[Home] [Email]
[Texte] - [Photos] - [Film] - [Presse] - [Avant Première] - [l' Artiste] - [Réponses]

Kunst als ceremonie
"Als het publiek meedoet, kan ik mijn doel bereiken"

Antoon Versteegde (1953) heeft niets tegen musea, hij komt er vaak en graag. Maar met zijn eigen werk gaat hij het liefst naar plaatsen waar de mensen massaal te vinden zijn. Hij verwierf bekendheid met grootschalige projecten die op vele plaatsen in Nederland en daarbuiten werden gerealiseerd. Vaak tijdelijke installaties die -ook nadat ze weer werden verwijderd- een blijvende indruk achterlieten bij het publiek. Zo beïnvloedde zijn werk zowel hun visie op moderne kunst als hun beleving van de omgeving. We bezochten hem in zijn atelier in Uden.

Kunst moet verrassen, maar niet irriteren
"Het gebeurt nog veel te vaak dat kunst uit de lucht komt vallen en de mensen overrompelt. Op een dag komt er een kraanwagen en een uur of wat later staat er een heus kunstwerk. Zelfs als de bewoners het beeld wel aardig vinden, ervaren zij zo'n gebeurtenis als een overval, als een inbreuk op hun omgeving. Vooral omdat ze inzien dat het nooit meer weg zal gaan: het vandalismebestendige en onderhoudsarme beeld straalt zoiets gewoon uit. Dat roept wrijving op en weerstand. Echte betrokkenheid met de situatie wordt daardoor uitgesloten en de goede bedoelingen van de kunstenaar werken vaak averechts."

Eenrichtingsverkeer doorbreken
"Toch kan de beeldende kunst een positieve bijdrage leveren aan de beleving van de gebouwde omgeving: als de betrokkenen ook echt betrokken worden bij de realisering van het kunstwerk. Dat is duidelijk gebleken bij de verschillende projecten die ik heb gerealiseerd. Voor het eerst was dat bij "Staketsels" waarmee ik in 1984 in een aantal parken in het land heb geëxposeerd. En in de zomer van 1985 bleek het mogelijk om de installatie "Wigwamsterdam" -een piramide van 16 meter hoog- in een dag tijd op te bouwen op de vijver van het Amsterdamse Vondelpark, louter door het enthousiasme en de inzet van parkbezoekers. Die ervaringen hebben mij ervan overtuigd dat het romantische beeld achterhaald is van de kunstenaar die in het isolement van zijn atelier leeft en werkt en die in z'n eentje kan bepalen hoe een kunstwerk moet worden beleefd."

Kunst vraagt actie van het publiek
"Ik heb dat op twee manieren proberen uit te werken. Enerzijds met projecten als "Le Kiosque à Musique" (1985), "Droomkolk" (1986), "La Fugue Toute Nue" (1987) en "Mémoires de Mort" (1988) waarbij het publiek nadrukkelijk wordt uitgenodigd het kunstwerk vanuit eigen ervaringen in te kleuren. En anderzijds met mijn bamboeprojecten waarbij het publiek daadwerkelijk een handje helpt om het kunstwerk op te bouwen. Bij "Cérémonie des Couleurs" (1989) lukte het me voor het eerst om het ceremoniële karakter van het kunstwerk volledig te ontplooien."

Cérémonie des Couleurs
"Cérémonie des Couleurs" kun je beschouwen als een van mijn belangrijkste projecten. Ik heb het scenario speciaal gemaakt voor de viering van de tweehonderdste verjaardag van de Franse Revolutie. Tijdens het internationale concours INVENTER '89 waaraan 770 inzendingen uit 33 landen deelnamen was het een van de elf buitenlandse projecten die de officiële steun kregen van het Franse nationale comité Mission du Bicentenaire. Aan de Franse steden die wilde deelnemen heb ik de installaties als bouwpakketten geleverd: de benodigde instructies heb ik in het Frans laten vertalen, en samen met de geprepareerde materialen en gereedschappen in grote kisten verstuurd. Cérémonie des Couleurs werd daarmee het project waarbij de participatie van de lokale bevolking letterlijk en figuurlijk hoog in het vaandel stond geschreven. De 200 deelnemers aan elke opstelling moesten stap voor stap ontdekken wat ze nou eigenlijk installeerden. Hun fysieke inbreng vormde dan ook een essentieel onderdeel van de constellatie van balancerende vlaggenmasten. Daarbij voorzag ieder een vlag van een naam of boodschap, waardoor elke vlag de personificatie vormde van een bepaalde inwoner uit die plaats; gezamenlijk vertegenwoordigden zij alle inwoners, en de steden die deelnamen aan het project symboliseerden op hun beurt het Franse volk."

Televisie opnamen
Van de ceremoniële opstellingen van "Cérémonie des Couleurs" is in verschillende Franse steden een videoregistratie gemaakt (regie: Jan Hendriks). De montage en ondertiteling zijn in 1991 gereed gekomen. Deze documentaire werd op maandag 8 april 1991 voor het eerst vertoond tijdens de officiële opening van een tentoonstelling over de installaties en projecten van Antoon Versteegde die werd gehouden op de Technische Universiteit van Eindhoven, in de bibliotheek van de faculteit bouwkunde.

[Home]

www.versteegde.nl

[TOP]

[Email]