 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
|
[Home] [Email] |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
In het centrum van Veghel ligt een fantastisch mooie en oude kloostertuin die tot nu toe niet toegankelijk was voor het publiek. In het kader van het 150-jarig bestaan van de congregatie der Zrs. Franciscanessen heeft het Veghels Kunstenaars Collectief het initiatief aangekaart om deze kloostertuin voor een periode van drie maanden als beeldentuin open te stellen voor publiek. De zusters hebben hun medewerking toegezegd om op deze wijze de bevolking deel te laten nemen aan het feest van het 150-jarig bestaan van hun klooster-orde. Als titel voor de beeldententoonstelling werd gekozen: "Beeldenstorm in Kloostertuin" met als subtitel: "Gelooft de (Brabantse) kunst(enaar) nog wel ergens in ?".
Deze titel kan op vele manieren gelezen worden, welke tezamen de strekking van de tentoonstelling moeten benadrukken. Antoon Versteegde werd voor deze tentoonstelling benaderd vanwege zijn grootschalige bamboe projecten. Veelal interactieve installaties die ter plekke wcongregatien gemaakt en die een eenmalig en tijdelijk karakter hebben. Bij het eerste lokatiebezoek aan de kloostertuin bleken een aantal plekken interessant om als uitgangspunt te nemen voor een interactief-project.Maar behalve de fysieke tuin met wijdse gazons, waterpartijen, intieme bospaadjes en grote lanen omzoomd met oude bomen, vond Versteegde vooral inspiratie in de niet aardse, niet alledaagse werkelijkheid van de kloostertuin. Een wereld apart waar andere wetten en normen gelden dan in ons burgerlijke bestaan.
Het meest frappant komt dat tot uiting op het kerkhof, waar de overledenen nog dagelijks deel uitmaken van het doen en laten bovengronds. Vooral in het religieuze leven omdat het leven voor de kloosterlingen zeker niet ophoudt bij de dood. Dan pas vangt voor de zusters de periode aan waarnaar zij hun hele leven op aarde hebben uitgezien: de vereniging met God, wiens ring zij hebben gedragen. Voor leken is zo'n groot vertrouwen op het paradijs moeilijk te vatten, voor ongelovigen volkomen onbegrijpelijk. Voor kunstenaars kan het een bron van inspiratie zijn...
Het kerkhof is in vieren gedeeld, symmetrisch doorsneden door een geplaveid pad over zowel de lengte- als over de breedte-as. In het midden bevindt zich, als middenstip, een soort rotonde waarop de kruisende wegen samenkomen en waar ruimte is gecreëerd voor ontmoeting. Aan één van de korte zijden van het kerkhof bevinden zich graven van overleden zusters. Aan de andere zijde is nog volop ruimte. Maar voor wat? Nog meer doden? Nog meer leven in het hiernamaals? Aan de overzijde van de graven zou het bestaan gestalte kunnen krijgen. Alsof het hele veld een weegschaal voorstelt met aan een kant het leven en aan de andere kant de dood. Maar niet eng, niet als negatief contrast. Meer als een vorm van communicerende vaten, een ballans die wordt opgemaakt tussen zusters die nog geloven en zusters die al weten.
Voor Versteegde getuigt deze opstelling van - en visie op het kerkhof van een heldere opvatting over het leven en de dood. Hier wordt een standpunt ingenomen dat respect afdwingt. Het maakt iets in je los wat je alleen in zo'n kloostertuin kan overkomen. Daarover moet ook het kunstwerk gaan dat hij voor deze tentoonstelling zou bedenken.
TRANCEDENTE METAMORFOSE
Antoon Versteegde stelde meteen al voor om iets te maken samen met de zusters. Als het enigszins mogelijk is werkt hij altijd samen met de bewoners of gebruikers van de locatie waar een installatie moet worden gebouwd. Op die manier kan zo'n beeld pas echt functioneren en communicatie bewerkstelligen. Daarbij dacht hij aan een tegenpool op het kerkhof, aan de overzijde van de graven. Daar zouden 150 manshoge objecten geplaatst kunnen worden. 150 Vanwege het jubileum, of vanwege het aantal bewoners van het klooster.
Het zouden vaandels of banieren kunnen zijn, gewaden, habijten of pijen. Maar ook meer abstracte zinnebeelden die verwijzen naar het religieuze leven. Als in een tweekamp staat deze groep 'levenden' recht tegenover de 'doden' die reeds begraven zijn. Zij weten dat hun lichaam ook eens dáár onder de zoden zal komen te liggen. Ze beseffen tegelijkertijd dat het ware leven pas dàn -in zijn volle glorie- een aanvang kan nemen. Een rotsvast geloof, een stellingname die wij graag zouden verbeelden in een tijdelijke installatie.
De 150 objecten die Versteegde wilde laten plaatsen, zouden het liefst samen met de zusters moeten worden vervaardigd. Het mooist zou hij het vinden als elke zuster haar eigen vaandel zou maken of beschilderen en signeren met haar naam. Zodat elk object de personificatie vormt van één van de zusters. Hij stelde voor dat zij -voor zover het mogelijk is- gezamenlijk hun vaandels naar de installatie zouden dragen om ze daar te plaatsen. Recht tegenover de graven, omdat zij de dood recht in de ogen kunnen kijken.
Zo kunnen zij op eigentijdse wijze getuigen van hun geloof en dat tijdens deze kunstmanifestatie voor de bezoekers van de tentoonstelling zichtbaar maken.
Voordat Versteegde tot een definitief projectvoorstel kon komen, wilde hij eerst met de Zrs. Franciscanessen gaan praten over deze ideeën om hen inspraak te geven in de definitieve uitwerking van dit concept, als bijdrage aan de manifestatie "Beeldenstorm in Kloostertuin" in de hoop dat de zusters bereid zijn mee te denken en werken aan de realisatie van het project.
Uden, januari 1994
PERSBERICHT - Beeldenstorm in Kloostertuin
Beeldend kunstenaar Antoon Versteegde (Uden, 1953) heeft in opdracht van Stichting De Lutteltuin voor de tentoonstelling 'Beeldenstorm in Kloostertuin' in Veghel een aangrijpend project bedacht dat werd gerealiseerd in samenwerking met 150 zusters van de congregatie der Franciscanessen.
Dit werk is en waardig vervolg op zijn indrukwekkende vlaggeninstallatie voor de 15e Internationale Textielbiënnale van Lausanne (1992). De uitnodiging om hieraan deel te nemen kreeg hij naar aanleiding van het succes van zijn Franse project "Cérémonie des Couleurs" ter gelegenheid van de tweehonderdste verjaardag van de Franse revolutie. Op meerdere plaatsen werden tijdelijke installaties gerealiseerd van 200 bamboestokken met blauwe, witte en rode vlaggen die balanceren in de lucht, onderling verbonden door een netwerk van touw. Het geheel dobbert in de wind waardoor het kunstwerk steeds verandert als levendig schouwspel. Het meest bijzondere aan dat project was echter het interactieve karakter: telkens hebben 200 inwoners ieder één vlag beschilderd of voorzien van een tekst, waardoor elke vlag de personificatie vormde van één individu.
De deelnemers samen vertegenwoordigden hierbij hun stad en alle deelnemende steden representeerden weer hun land.Versteegde legt zich steeds meer toe op interactieve projecten met een educatieve betekenis voor diverse doelgroepen. Hij werkt voor opdrachtgevers uit het bedrijfsleven, de overheid en non-profit instellingen. Aan zijn projecten wordt actief deelgenomen door onder meer schoolkinderen, bouwkundestudenten, bejaarden, jeugdverkenners, buurtbewoners, welzijnswerkers en asielzoekers. Zelfs politici wist hij actief bij zijn projecten te betrekken.
En nu dan het project in Veghel bij het honderdvijftig jarig bestaan van de Zusters Franciscanessen. De zusters werkten actief mee en beschilderden gezamenlijk de vlaggen. Op elke vlag beeldden zij één van de psalmen uit en vormden daarmee eind juli een plechtige processie: honderdvijftig veelal bejaarde nonnen, honderdvijftig vlaggen en honderdvijftig gezongen psalmen als eigentijds hoogtepunt bij het jubileum van de congregatie.
De plek die Versteegde koos voor de installatie ligt op de begraafplaats, recht tegenover de kruisen van de overleden nonnen. Samen met de graven symboliseren deze vlaggen thans de balans tussen zusters die nog geloven en zusters die al weten...De tentoonstelling 'Beeldenstorm in Kloostertuin' is nog te zien tot 31 oktober in de tuin van de Zrs. Franciscanessen te Veghel.
|
[Home] |
www.versteegde.nl |
|
|
[Email] |