UDEN titel
Tijdelijk kunstwerk als openingsspektakel A50 traject Uden - Veghel

 

Brabants dagblad, 4 juli 2003

'Het gaat om het beeld, niet om het materiaal'

Door Erik van Rosmalen

Vrijdag 4 juli 2003 - Ter ere van de opening van de A50 wordt zondag een kunstwerk opgericht. 'Uden' verrijst in 12 meter hoog bamboe langs het traject van de A50. Kunstenaar Antoon Versteegde zoekt publiek dat zaterdag mee wil helpen aan de bouw.

Na zijn afstuderen aan de kunstacademie in Den Bosch deed hij wat veel kunstenaars doen: schilderen. "De mensen vonden mijn kleuren zo mooi", vertelt hij. "Maar die kun je in iedere winkel kopen! Het gaat om het beeld, niet om het materiaal." Antoon Versteegde (50) besloot te gaan reizen. Zuid-Europa, Noord-Afrika. Hij bleef wel schilderen. Op een gegeven moment bouwde hij stellingen, om zijn schilderwerken in tentoon te stellen. Gaandeweg werden de bamboe stellingen belangrijker dan het doek. Nu gebruikt Versteegde nauwelijks nog doek.

Al twintig jaar heeft hij projecten in heel Nederland, en heel Europa, van België tot aan Joegoslavië. "Uit Amerika komen ook verzoeken, maar om daar bijvoorbeeld materialen naar toe te krijgen is lastig." In samenwerking met het publiek bouwt Versteegde grote objecten van bamboe, samengeknoopt met elastiek. "Bamboestiek", noemt hij het zelf. In zijn atelier, in het oude Pnem-gebouw aan de rand van het bos, is Versteegde al weken bamboe stokken aan het selecteren voor het project 'Uden'. "Ze moeten de juiste dikte hebben, en er mogen geen barsten in zitten." De ruimte is vrijwel geheel aangekleed met hét basismateriaal van Versteegde. De 3,15 meter lange bamboe staat, mooi gesorteerd op lengte, in het atelier.

Het kunstwerk in Uden bestaat uit de vier letters die de naam Uden vormen. "De letters worden twaalf meter hoog, ook ongeveer twaalf meter breed en tweeëneenhalve meter dik", legt de kunstenaar uit. "Ze worden op de grond in elkaar gezet, en daarna rechtovereind getrokken. "Het kunstwerk langs de A50 zal ongeveer één maand staan." Dat de kunst niet eeuwig is, deert Versteegde niet. "Het gaat niet om die letters. Het gaat om het collectieve gebeuren, Udenaren die samenwerken, die blij zijn dat Uden aan de harde weg ligt", legt hij uit. "Het bamboe is niet belangrijk, de ménsen zijn belangrijk. Zoals een fotograaf een film nodig heeft voor de foto, zo gebruik ik het bamboe, om met het publiek aan de slag te gaan. Het uiteindelijke resultaat van de samenwerking verschijnt slechts om weer te kunnen verdwijnen."

Versteegde gaat aan het werk met enkele andere kunstenaars, voornamelijk uit Uden. "Maar via internet heeft ook een Chileense kunstenares zich aangemeld, die toevallig in Brussel is. Ze had veel van mijn werk gezien en wil graag meehelpen", vertelt hij enthousiast.

Hoeveel publiek er komt helpen, daar heeft Versteegde geen idee van. "Ze hoeven ook niet speciaal te bellen, ze kunnen morgen gewoon komen. Als mensen moeten bellen, is de drempel al hoger", legt hij uit. "En het moet juist duidelijk zijn, dat kunst niet alleen 'voor de buren' is, maar voor iedereen, ongeacht leeftijd of achtergrond."

Iedereen die mee wil bouwen aan het kunstwerk 'Uden' kan morgen vanaf 9.00 uur naar Sportpark Moleneind komen. Waar mogelijk vraagt de kunstenaar mensen een keukentrapje mee te nemen. Voor meer informatie: Antoon Versteegde: 0413-250036.




UDEN titel
Tijdelijk kunstwerk als openingsspektakel A50 traject Uden - Veghel

Op zaterdag 5 juli, de dag voorafgaand aan de feestelijke opening van de A50, traject Uden-Veghel, wordt in Uden een grootse kunstwerk gebouwd waarbij zoveel mogelijk inwoners worden betrokken die zich verheugen op de snelle verbinding met andere steden. Aan beeldend kunstenaar Antoon Versteegde werd gevraagd een interactief kunstwerk te bedenken waarin de vreugde en samenwerking zoveel mogelijk tot uiting komt, alsook het feit dat Uden door deze snelweg weer duidelijk op de kaart staat.

Versteegde bedacht om ter hoogte van Sportpark Moleneind (met vanaf de nieuwe snelweg gezien een fraai uitzicht op de skyline van Uden) de euforie vorm te geven door tientallen inwoners met vereende kracht een bamboe kunstwerk te laten bouwen dat qua maatvoering kan wedijveren met de betonnen kunstwerken die Rijkswaterstaat her en der heeft aangelegd. Het bamboe kunstwerk bestaat uit 4 losse elementen die herkenbaar zijn als de letters UDEN. Automobilisten die over de nieuwe A50 passeren kan het zo niet ontgaan dat men UDEN voorbij rijdt. Elke letter krijgt een afmeting van 12 x 12 x 2,5 meter en wordt door een groep van 15 tot 20 personen in elkaar gezet met bamboestokken en elastiek (de zogenaamde kunst van de 'bamboestiek') onder leiding van een groep ervaren beeldende kunstenaars.

De bamboe kunstwerken worden plat op de grond liggend gemaakt, zodat niemand erin hoeft te klimmen en alles veilig verloopt. Vlak voor de officiële openingshandeling op zondagmiddag 6 juli worden ze pas met vereende kracht en met enig ceremonieel vertoon overeind gehesen en verankerd om ervoor te zorgen dat ze veilig rechtop kunnen staan, waarna ze nog een maand blijven staan om te getuigen van het feit dat Uden goed op weg is en weer duidelijk op de kaart staat.

Iedereen die mee wil werken aan de bouw van dit kunstwerk kan zich nu al opgeven via telefoon nummer 0413-250036 of per e-mail.

De kantine van de Octopus zal op beide dagen fungeren als centrale plek. Er is volop parkeer-gelegenheid en ook vanuit het centrum zijn deze sportvelden makkelijk te voet of met de fiets te bereiken.

Behalve de bamboe kunstwerken met de officiële openingshandelingen kunnen er bij de sportvelden nog tal van activiteiten gepland worden om zoveel mogelijk Udenaren te betrekken bij het feestelijke gebeuren. Daarbij zou het goed zijn om vooral veel kleinschalige activiteiten te organiseren met een menselijke maat, waarin veel mensen zich kunnen herkennen. Daar waar in Veghel later die dag juist alles uit de kast wordt gehaald om aan te tonen dat het zich heeft ontwikkeld tot een zeer sterk werkgelegenheidscentrum voor de voedingsindustrie, kan Uden zich manifesteren als woongemeente met speciaal aandacht voor de menselijke maat en leefomgeving.

Er kan bijvoorbeeld een tentenboulevard gecreëerd worden bij het wandelpad langs de oude rondweg met een groot aantal kramen en kleine tenten waar plek is voor alle Udense clubs en verenigingen die bijna wekelijks 'de harde weg' opgaan om Uden elders in het land te vertegen-woordigen, maar die ook regelmatig hun sportieve of collegiale concurrenten uitnodigen om naar Uden te komen om met elkaar te wedijveren. Voor al die interlokale betrekkingen is het feit dat Uden nu via de A50 beter bereikbaar wordt van enorme waarde - dat mag dus best even gevierd worden!

Zo kunnen er vriendschappelijke sportwedstrijden georganiseerd worden tussen Uden en andere plaatsen aan de A50 die voortaan beter bereikbaar zijn: Eindhoven, Son en Breugel, Sint-Oedenrode, Veghel, Nistelrode en Oss. Maar ook steden als Arnhem, Apeldoorn en Zwolle kunnen worden uitgenodigd. Er zijn verschillende sportvelden bij elkaar: voetbal, rugby en honkbal. Er is ook voldoende ruimte voor Jeu de Boules, fietscross, hondensport, paardensport, tennis, hockey, atletiek, modelvliegtuigen, -auto's en -treinen, enzovoorts. Bovendien zijn er nog tal van verenigingen en organisaties die zich op deze dag willen en mogen presenteren. Nu de exacte datum vaststaat kunnen alle clubs, verenigingen en instellingen meedenken aan de verdere invulling en vormgeving van deze dag. Belangrijk is dat een zo groot mogelijke groep vertegenwoordigers en belangstellenden betrokken worden bij het hele verhaal. En dat ook hun achterban tijdig weet dat er iets spectaculairs op stapel staat in het weekend van 5 en 6 juli. Uden op weg naar de toekomst.

 


 

Na jaren van omzwervingen door heel het land, is nu eindelijk zijn geboorteplaats aan de beurt. Komend weekend verschijnt zijn van bamboe gemaakte kunstwerk "UDEN" langs de nieuwe A50 om aan het voorbijsnellende verkeer laten zien dat hier UDEN ligt.

De Udense beeldend kunstenaar Antoon Versteegde geniet zijn artistieke vrijheid vooral buiten de gevestigde instellingen en tentoonstellingsruimten, in de openbare ruimte die voor iedereen vrij toegankelijk is. Daarvoor bedenkt hij levensgrote constructies, ontwerpt er tijdelijke installaties en bouwt die vervolgens samen met de plaatselijke bevolking van ongekunsteld materiaal als bamboe en elastiek. De door hem ontwikkelde bouwtechniek 'bamboestiek' waarbij bamboestokken met elastiekjes aan elkaar worden geknoopt, is makkelijk te leren aan iedereen die wil meedoen. Dat is belangrijk, want die spontane interactie vormt een wezenlijk onderdeel van de hele gebeurtenis. Doordat de kunstenaar een ruimtelijke avontuur organiseert wat hij samen met zijn toeschouwers beleeft wordt het publiek daadwerkelijk betrokken bij een kunstproject en krijgt zo ook weer enig vertrouwen in de hedendaagse kunst.

Antoon Versteegde heeft inmiddels de nodige ervaring met grootschalige projecten en is met zijn interactieve manier van werken uitermate succesvol gebleken. Zo realiseerde hij ondermeer interactieve kunstprojecten in Frankrijk (1989), Zwitserland (1992), België (1996), Denemarken (1997), Engeland (2000), Duitsland (2000) en Joegoslavië (2002) en op tal van plaatsen in Nederland. Het uiteindelijke resultaat van elke samenwerking verschijnt slechts om weer te kunnen verdwijnen, om achteraf een emotioneel nabeeld op te roepen bij kunstenaar, medewerkenden en kijkers. Terwijl het feitelijke kunstwerk al na een paar dagen, weken of maanden voorbij is, wordt de gezamenlijke belevenis gaandeweg toegevoegd aan het collectieve geheugen.

OPROEP: Heb je zin om mee te bouwen aan 'UDEN' neem dan contact op met Antoon Versteegde (250036) of kom zaterdag 5 juli vanaf 9 uur naar Sportpark Moleneind en maak deel van een uniek kunstwerk!

 


 

Een tekstuele bijdrage van Harrie de Koning

1

UOTHA ­ UDEN

Waar eens de zoete stromen stroomden.
Het water zwerfkei bracht tot hier.
Waar eens de stammen UOTHA droomden.
Staat nu de Bamboe recht en fier.

toelichting

Uit archeologisch onderzoek blijkt dat de rivier Maas vele eeuwen geleden haar weg vond vlakbij/door het gebied dat nu Uden is. Door de werking van de aarde is hier een welving ontstaan en elders een daling. De rivier is toen verder noordelijk komen liggen. Grote keien werden in die lang geleden tijd door het soms ontketende water naar hier meegevoerd. Het is zeer waarschijnlijk dat een daarvan tentoongesteld staat bij dat kleine Maria kapelletje voor de Udense Pius X- kerk.
Op de betreffende kei staat vermeld: (Hier was eens) "de oudste kerk van Uden, St. Pieter ca. 12e eeuw." Op 4 april 1886 werd deze door brand verwoest. In de fundamenten van die oude kerk is een steen gevonden met Rune-inscriptie, vertaald: UOT. Er wordt gedacht dat de naam Uden ontstaan is uit de roep/klank UOTHA; een roep/klank die verband houdt met de oppergod WODAN* (Odin). Op 5/6 juli 2003 A..D. plaatsten velen o.l.v. kunstenaar Antoon Versteegde een fraai, 12 meter hoog Bamboe- Werk, gestileerd weergevend de letters u d e n: UDEN.

2

UOTHA ­ UDEN

Waar eens de stammen UOTHA droomden.
Vlakbij de Jettemolen hier.
Waar eens de watergeesten gnoomden.
Staat nu de Bamboe recht en fier.

toelichting

De molen vlakbij de plek van het Bamboe kunstwerk stamt uit 1811.
Het is een standerdmolen. Dat wil zeggen dat ook de romp draaibaar is. ( Op een onderstel.)
Dit in verband met de veranderende windrichting. In 1971 is de molen, karakteristiek voor de buitenruimte van het Udense gehucht "Meulesend" (Moleneinde) gerestaureerd. Dit in oorsprong gedeeltelijk draaiende bedrijfsgebouw geniet bekendheid omdat de kunstenaar Piet Mondriaan haar schilderde. De watergeesten verwijzen wederom naar de tijd dat hier de rivier de Maas stroomde. Oude volkeren, germanen, kelten, maar ook vaak van verder weg (azteken, maya's) beleefden water, wind, aarde en vuur als bezielde en bezielende elementen waarmee zij zich verbonden voelden. (Animisme.)

3

UOTHA ­ UDEN

Waar eens de watergeesten gnoomden.
Staat nu de Bamboe recht en fier.
Wat de UOTHA mensen droomden.
Is niet voorbij is nu nog hier.

Ad 3.

Het intuitief weten dat alles blijft en in verschillende trillingsgraden overgaat is niet van vandaag of gisteren. Dit weten is van alle tijden.

4

UOTHA ­ UDEN

Je voelt het aan 't stille stromen.
Van de tijd nu en het weer.
Je voelt het aan 't eerbiedig gaan.
En komen van het groot verkeer.

Ad 4.

Er heerst een prettige serene stilte op de plek waar het Bamboe kunstwerk staat.
De deklaag van de A-50 (ZOAB) absorbeert het geruis van de voertuigen die langs komen. Het verkeer geeft weinig geluid. Het geluid is bovendien aangenaam om te horen.

5

UOTHA ­ UDEN

Het nu verbindt ons met het oude.
Die tijd staat nu weer altijd hier.
Waar kraan zo pas nog aarde sjouwde.
Staat nu de Bamboe recht en fier.
toelichting

Ad 5.

Verdere inhoudelijke toelichting is overbodig.

Noten

1
In de oude taal schijnt het dus UOTHA geweest te zijn. Als je in het dialect "water" uitspreekt krijg je iets vergelijkbaars: "WOATA" (woater). Uotha is de naam van een van de twee scoutingverenigingen te Uden.

2
In UOTHA-klanken zit geen E. Voor mijn beleving was het niet zonder betekenis dat juist het ophijsen van de E problemen opleverde. Je zou kunnen denken dat de geesten er even een stokje voor staken. (De onbeklemtoonde e-klank de sjwa genaamd werd in vroeger tijd waarschijnlijk meer als a uitgesproken. Vergelijk een van de eerste geschreven tekst ­en: Hebban olla vogala nestas hagunnan Hinase hic anda thu: Hebben alle vogelen nesten begonnen behalve ik en jij. (11 eeuw waarschijnlijk Oudwestvlaams).

*UOT of WUOT houdt verband met "woedend" te interpreteren als heersend als de god der doden (das wütende Heer), "maar het kan ook wijzen op het extatische karakter van een god, die zowel de krijgswoede, als de geestesvervoering van dichters en tovenaars tot zijn domein had." Het woord woensdag komt van "de dag van Wodan." Het is een vertaling van het latijnse "dies Mercurii". In plaats van Mercurius stelden de Germanen de god Wodan.

geraadpleegde literatuur

1.Het spel en de knikkers, literatuurgeschiedenis.
door Piet Calis e.a.
2. Lexicon der poezie.
door C.Buddingh'.
3. Tweeduizend jaar Uden.
door J.B. van Heessel
4.Etymologisch woordenboek.
door dr.J.de Vries.


ZONNEVIS

JULI 2003

tot slot een toelichting bij de vorm van de verzen

Er is gekozen voor een eenvoudig, herhalend rijmschema, alsook voor een eenvoudig herhalen van dichtregels. Dit is rondeel-achtig.* Dit is gedaan om de natuurbeleving van de oude autochtone volksaard ook via de vorm te benaderen.(Eenheid van vorm en inhoud.) De intentie van de 5 korte gedichten is het genereren van rust. Persoonlijk voelde ik rust door me heen gaan bij het maken ervan. Ze zijn gemaakt op de plek zelf. Het kijken naar de Bamboe compositie en constructie is m.i. ook rustgevend.

*De keuze voor het rondeel-achtige is mede ingegeven door de ronde vorm van de bamboe-elementen en ook door de ronde vormgeving van de letters U D E N.



 

[Home]

www.versteegde.nl

No spam >>

[Email]